Tohumluk seçimi
Patateste tohumluk olarak kullandığımız
kısım yumrulardır. Tohumluk yumrular,4-
6 cm çapında ve ortalama 50 gram
ağırlığında olmalıdır. Tohumluğun
çeşidi, üretim amacına göre
seçilmelidir.Piyasada ihtiyaca göre çok
çeşitli patates türü bulunmaktadır.
Genel olarak tüketiciler yazlık, kışlık,
yemeklik ve kızartmalık şeklinde bildiği
patatesin yüzden fazla çeşidi
bulunmaktadır.Ülkemizde tescilli 60
üretim izinli 25 olmak üzere 85 çeşit
patates ekilmektedir. Her patates
kendine has özellikler taşır.Bazıları
iyi kızartmalık özelliği taşır,bazıları
iyi depolama imkanı sunar bazıları ise
yemeklerde lezzet bakımından farklılık
arz eder. Granola,Agria,Senta,Milva,
Marfono,Ari,Resy,Marabel,Morene
Niğde-Nevşehir bölgesinde tercih edilen
türlerdir. Ağırlıklı olarak bölgede
Granola kışlık-yemeklik olarak bilinen
ve en çok tercih edilen tür olma
özelliğini korumaktadır. Yazlık tohum
çeşitlerinde değişkenlik daha fazladır.
Bunun birçok sebebi bulunmakla birlikte
sertifikalı tohum temininde yaşanan
değişiklikler en temel etkendir.Tohum
şeçiminde sertifikalı tohumluk
kullanılmalıdır. Tohumluk yumruların,
dikim esnasında gözleri uyanmış
olmalıdır. Aynı tarlanın arka arkaya
ekilmesi neticesinde hastalıklar
çoğalır, verimi düşer. Toprağa azot ve
humus sağlayan baklagiller ve hububat,
özellikle kışlık hububat ekim nöbeti
için uygundur. Tohum aynı bile olsa
toprak yapısı farklı olan tarlalarda
verimin arttığı bilinmektedir.
Tarla hazırlığı
Toprağın yapısına ve patatesten önce
yetiştirilen bitkiye göre değişir.
Süratli bir çıkış, kuvvetli kök
gelişimi, yumruların gelişmesi için iyi
bir toprak hazırlığı gerekir.
Ağır (killi) topraklarda, sonbaharda
20-25 cm. derinlikte sürüm yapılır.
İlkbaharda diskaro ve tırmık geçirilir.
Hafif (kumlu) topraklarda ilkbaharda
toprağı fazla gevşetmeyecek şekilde daha
yüzlek sürüm yapılır.Sadece tırmık
çekmekle tohum yatağı hazırlanır.

Dikim
Patates, ilkbaharda toprak ısısı 8-10 oC
yi bulduğu ve geç donların sona erdiği
zaman dikilir.
Dikimde sıra arası 40-60 cm, sıra üzeri
20 –40 cm dir. Dikim derinliği; yüzlek
dikimde 4cm, derin dikimde 7 cm dir.
Yüzlek dikimlerin üzerine en az 15 cm,
derin dikilenlerin üzerine ise 10 cm
toprak konularak sırt yapılmalıdır. Sırt
yapılma zamanı; (Çapa)
- Dikimden hemen sonra düşük sıcaklık
veya toprakta kaymak bağlama
durumlarında, çıkış tamamlandığında
tapanlama yapılır.
Patates Ekim Metotları.

-
Tohumluk yumruların karık pulluğu ile
açılan karık diplerine yerleştirilmesi,
Elle ekim...Günümüzde artık
kullanılmamaktadır.Aynı karık pulluğunun
sırtlarından geçirilerek karıkların
kapatılmasıdır.Çıkış sonrası bitkiler
uygun büyüklüğe ulaştığında aynı karık
pulluğu ile boğaz doldurma ve yabancı ot
kontrolü de yapılabilir.
- Patates ekim makinesi. Yarı otomatik
olarak traktör arkasına bağlanan makine
ekim derinliği ve mesafeleri kendisi
ayarlayabilmektedir. Aynı makine
çapalama ve gübreleme işini de
yapabilir.
Sulu şartlarda ortalama dekara 200-250
kg, kuru şartlarda 150 kg tohumluk
yeterlidir.
Bakım işleri
Patates, fazla bakım isteyen bir
bitkidir. Çıkıştan önce düzeltilmiş
(dişleri yatırılmış) tırmık çekmek
faydalıdır. Hem toprak kaymak tabakası
bağladıysa kırılmış, hem de yeni çıkmaya
başlayan yabancı otlar öldürülmüş olur.
Patates, 3-4 yapraklı olunca yüzlek ve
dikkatli bir şekilde ilk çapa yapılır.
Bu çapa ile toprak kabartılır, yabancı
otlar öldürülür ve nemin korunması
sağlanır.
Gübreleme
Patates çiftlik gübresinden çok
hoşlanır. Dekara 1.5-2 ton, eğer toprak
çok fakir ise 2.5-3 ton çiftlik gübresi
verilirse verim çok artar. Bu
miktarlardan fazlası nişasta miktarı ve
lezzeti olumsuz etkiler.Üreticilerin
topraklarını tahlil ettirmeleri, bunun
neticesine göre gübre kullanmaları en
iyi yoldur. Eğer toprak tahlili
yapılmamışsa saf madde olarak dekara
sulu şartlarda 14-16 kg azot, 8-10 kg
fosfor, 8-10 kg potasyum verilebilir.
Fosforlu ve potasyumlu gübrenin tamamı
ile azotlu gübrenin yarısı Amonyum
Sülfat veya Üre olarak dikim için açılan
çizilere el ile yeknesak olarak
uygulanmalı ve gübrelerin karışımı
sağlandıktan sonra dikim yapılıp,
sıralar toprakla kapatılmalıdır. Ekim
kombine patates mibzeri ile yapılacaksa
fosforlu ve potasyumlu gübrelerin tamamı
ile azotlu gübrenin yarısı tohumla
beraber banda verilmelidir. Azotlu
gübrenin ikinci yarısı boğaz doldurma ve
ilk sulamadan önce verilmelidir.
PATATES YETİŞTİRİCİLİĞİ
Patates Sulaması
Patates bitkilerinde su ihtiyacı bitki
yapraklarının renginin koyulaşması ve
solması ile belli olur. Topraktaki nem
dikkate alınarak ilk sulama, patates
yaprakları görünmeye başladıktan sonra
başlanabilir.Bir çiçek gibi hiçbir zaman
solmaması gereken patatesin sulanması
genel olarak her hafta bir defa süzenli
olarak Niğde-Nevşehir bölgesinde 15
Haziran - 15 Eylül arası sulanır.
Takribi 10-14 defa sulama yapılır.

En yaygın sulama yöntemi yağmurlamadır.
Damlama verimim artırmakla birlikte
bölgede henüz yaygınlaşmamıştır.
Patatesin en fazla suya ihtiyaç duyduğu
devre, her zamandır. Patatesin az
sulanması verimin düşmesine sebep
olmaktadır.
Sulama fazla ve düzensiz yapıldığıı
taktirde, başta verim kaybı olmak üzere,
memeli ve çatlak yumrular, yumru içinde
kararmalar ve boşluklar ortaya çıkar.
Sulama ile ilgili teknik ölçüde farklı
görüşlerde bulunmaktadır. Bunlardan en
iddialısı ilk 3 suyun sık aralıklarla
değil de biraz daha bitkinin iyice
ihtiyaç hissederek verilmesi yönündedir.
Bu görüşe göre bu esnada patates su
ihtiyacını gidermek için daha
derinlerdeki nemli toprağa kök
salmaktadır. Eğer bu esnada bu aralık
gereğinden fazla tutulur ve patates çok
susatılırsa erken döle oturma
görülebilir ki ; bunun neticesinde zayıf
yapraklarla büyütülecek olan yumruların
küçük olması kaçınılmadır.
Patates Hasadı
Patateste hasat zamanının geldiği yaprak
ve sapların sararıp kuruduğu, yumruların
normal büyüklüğünü alarak bitkiden
kolayca ayrıldığı ve kabuğun kalınlaşıp
sertleştiğinden anlaşılır. Kabuk
tırnakla kolayca soyulmaz. Yumrunun
kesiti ıslak değil, koyu bir
görünümdedir.
Niğde-Nevşehir bölgesinde hasat mevsimi
sonbaharda yapılmakta,patatesler
yumrularını büyüttükleri dönemde
yaprakları ayaz almakta alt kısmı ise
gelişimine devam etmektedir. Bu dönemde
yapraklarını ayaz alan patates alt
tarafta hem yumrularını büyütür,hem de
kabuklarını kalınlaştırır. Doğal olarak
bu patateslerin saklanma ömrü uzun
olmaktadır.

Patatesin hasadında çok dikkatli olmak
gerekir. Yumrular kesilip zedelenmemeli,
toprakta yumru bırakılmamalıdır. Söküm
sırasında toprak yaş olmamalı, tavında
bulunmalıdır.
Patates hasadı değişik şekilde yapılır:
- Bel, çatal bel ya da çapa ile
patatesler sökülüp el ile toplanır.
- Pullukla sökülüp el ile bitkiden
ayrılarak toplanır.
- Tek veya çift sırayı söküp bitkiden
ayıran makineler ile de hasat yapılır.
Hasattan sonra yumrular ıslak ise
gölgede kurutulur. Hasta, çürük,
berelenmiş ve kabuğu soyulmuş olanları
ayıklanır. Sonra iri, orta ve küçük boy
olmak üzere sınıflandırılarak file
çuvallara doldurulur.
Patatesin Depolaması
Patates fazla miktarda su ihtiva eden
bir ürün olduğundan iyi bir şekilde
depolanmazsa çok zarara uğrar. Yumrular
çürür, pörsür, filiz verir ve değerini
kaybeder.

Yumrular en iyi şekilde; olgun,
zedelenmemiş ve temiz olarak 3-40C
sıcaklık, %85-90 nisbi nemde ve solunum
sonucu meydana gelen karbondioksit, su
ve ısıyı uzaklaştırıp oksijen sağlamak
için havalandırma tertibatı iyi olan
özel koruma depolarında saklanabilir.
Depolamada yığın yüksekliği, yemeklik
patateslerde 3-4 metre olabilir.
Tohumluk patateslerde ise en fazla 1
metre olmalıdır.